Tatarzy w służbie Rzeczypospolitej

/ 408 odpowiedzi / 291 zdjęć
Cezar


(2014/01/26 16:45)

Cezar


(2014/01/26 16:47)

formoza58


:-)...Czarek,z tymi ostatnimi  mogłeś poczekać cierpliwie z okresem napoleońskim,a tu jeszcze prawie dwa wieki jesteśmy w tyle... (2014/01/26 17:12)

formoza58


Tutaj widać z jakiego okresu zaczerpnęli serdak,kiedy pułk tworzył się w 1919 roku (2014/01/26 17:15)

Cezar


Pardon, że zaburzyłem chronologię. To się już nie powtórzy:) (2014/01/26 17:40)

formoza58


Nic się nie stało,naprawdę nic się nie stało...;-) (2014/01/26 18:19)

formoza58


Powstanie Chmielnickiego stało się min.ważnym etapem rozwoju jazdy tatarskiej w armiach Rzeczypospolitej.Zapotrzebowanie na zawodowego żołnierza spowodowało wzrost werbunku tatarów litewskich do wojska koronnego.A z racji tego,że do szeregów dostawali się min. awanturnicy i zbiegowie z Krymu i Turcji,dowodzenie chorągwi złożonych z takiego trudnego elementu było wielce utrudnione.W latach pięćdziesiątych XVII wieku nastąpiło wyrażne oddzielenie chorągwi tatarskich od kozackich.Kozackie zostały zakwalifikowane zostały do jazdy średniozbrojnej.Natomiast chorągwie tatarskie pozostały nadal jazdą lekką. (2014/01/26 21:15)

formoza58


Powyżej rotmistrz chorągwi tatarskiej z pierwszej polowy XVII wieku...Tatarzy z przełomu XVII wieku. (2014/01/26 21:29)

formoza58


Z chwilą wybuchu powstania Chmielnickiego,już podczas bitwy Korsuniem,Żółtymi Wodami i Piławcami,okazało się,że nie będzie można liczyć na chorągwie kozackie,z przewagą Rusinów w ich szeregach.I tak np. książe Jarema Wiśniowiecki przeprowadził selekcję w swym prywatnym wojsku,zostawiając tylko chorągwie składające się z Polaków,Niemców,Wołochów i Tatarów.W trakcie dalszych walk okazało się,że Tatarzy wiernie służyli Rzeczypospolitej,mimo,że często przychodziło im walczyć przeciwko czambułom,które wspierały  Chmielnickiego. (2014/01/27 00:57)

formoza58


W ciągu 1650 roku liczba chorągwi tatarskich w armii koronnej uległa podwojeniu.Rok póżniej,pod Beresteczkiem,w bitwie wzięło prawie tysiąc jazdy tatarskiej,której chorągwie rekrutowały się z muzułmańskich skupisk na Litwie i Wołyniu.W bitwie szczególnie wyróżniła się chorągiew rotmistrza Murzy Bohdanowicza,któremu i jego stu podkomendnym król Jan Kazimierz (stojący obozem pod Krzemieńcem) podarował na wieczyste użytkowanie miasteczko Oratów oraz pobliskie wioski w województwie bracławskim. (2014/01/27 10:39)

formoza58


Herb rodu Bohdanowiczów. (2014/01/27 10:46)

formoza58


W skład wojsk litewskich wysłanych na początku 1649 roku pod wodza hetmana polnego Janusza Radziwiłła na powstańców Chmielnickiego znalazły się min. następujące chorągwie tatarskie:-Chorągiew Murzy-Chorągiew Sienkiewicza,-Chorągiew Kraraczewicza-Chorągiew Czymbaja Ułana-Chorągiew Mustafy Ułana-Chorągiew  Samuela Smólskiego-Chorągiew Dzienaja Romanowskiego-Chorągiew Dawida Kińskiego-Chorągiew Dowgiałły. (2014/01/27 14:45)

formoza58


Rotmistrz tatarski w XVII wieku. (2014/01/27 19:22)

formoza58


W walkach przeciwko powstańcom Chmielnickiego,w dniu 17 czerwca 1649 roku podczas bitwy pod Zahalem,odznaczył się rotmistrz Samuel Smólski,który dowodząc czterema chorągwiami rozbił lewe skrzydło wojsk zaporoskich.Następnego dnia wróg uciekł przez bagna,zostawiając na placu około 1500 zabitych.Inne chorągwie tatarskie walnie przyczyniły się do polskiego zwycięstwa w bitwie pod Łojowem.Tatarzy z chorągwi lekkiej jazdy w XVII wieku. (2014/01/27 19:31)

formoza58


Planując kolejną wyprawę na wiosnę 1651 roku hetman Janusz Radziwiłł nakazał wzmocnienie następujących chorągwi tatarskich:-Chorągwi Romanowskiego-Chorągwi Ułana-Chorągwi Smolskiego,oraz wydal list przypowiedni chorągwi Adama Taraszewskiego.Działania rozpoczęły się dopiero w pierwszej połowie czerwca,wysyłając 11 chorągwi jazdy przeciwko kozackiemu pułkownikowi Nebabie,próbującemu zdobyć Homel.Po zwycięskiej kampanii Janusz Radziwiłł o jednej z chorągwi tatarskich napisał: "...stawała tam jako ludziom rycerskim godziło."W tym czasie Tatarów wykorzystywano nie tylko do walki,ale do utrzymania porządku w obozie i chwytaniu dezerterów.Znany jest przypadek w obozie w Rzeczycy nad Dnieprem,w sierpniu 1649 roku,kiedy zbiegło kilku husarzy.W pogoń uczestniczyli Tatarzy z trzech chorągwi:Karacewicza,Smólskiego i Romanowskiego.  (2014/01/27 19:45)

Gordon


W armii Koronnej w l. 1648-1655 w czasie walk z kozakami Chmielnickiego znajdowały się również chorągwie tatarskie: Bohdana Łosia, Mustafy Sudycza, Chalembeka Murawskiego, Michała Bydłowskiego, Mehmeta Czelabiego, Mikołaja Pochojskiego. W l. 1652-1653 w skład wojsk Koronnych wchodziło 8 chorągwi tatarskich, na których spoczywał ciężar walk z kozakami Chmielnickiego. Tatarzy brali również udział nieudanej w kampanii Żwanieckiej.    

(2014/01/27 20:34)

formoza58


Tatarzy brali również udział w walkach przeciwko wojskom rosyjskim i kozackim,które latem 1654 roku w kroczyły w granice Rzeczypospolitej i zajęły wschodnie obszary Wielkiego Księstwa Litewskiego aż po Berezynę.W ciągu kolejnego roku opanowany został cały obszar księstwa i taki stan trwał pięć lat. (2014/01/28 11:36)

formoza58


W przeddzień najazdu Szwedów,w drugim kwartale 1655 roku armia koronna liczyła około 23000 żołnierzy,w tym 86 chorągwi kozackich,12 wołoskich i 11 tatarskich.Po początkowych walkach min. pod Żarnowem i Wojniczem i porażkach wojsk polskich ,Tatarzy wraz z całym wojskiem przeszli na służbę szwedzką min. licząca 420 szabel tatarska królewska gwardia przyboczna Jana Kazimierza.Mimo zawiązania się konfederacji w Tyszowcach,większość jazdy tatarskiej pozostała jednak przy Szwedach.W bitwie pod Gołębiem 19 lutego 1656 roku po stronie Karola Gustawa walczyły chorągwie tatarskie z pułków Jana Sapiehy,Seweryna Kalinowskiego i Michała Zbrożka.Kiedy w końcowej fazie bitwy,oddziały polski zostały zmuszone do odwrotu przez szwedzką rajtarię,do pościgu użyto Tatarów.Ci jednak,ku niezadowoleniu Szwedów,ograniczyli sie tylko do płazowania uciekających Polaków.Ostatecznie,dopiero wiosną 1656 roku chorągwie tatarskie opuściły Szwedów. (2014/01/28 11:55)

formoza58


W drugiej połowie grudnia 1666 roku hetman kozacki Piotr Doroszenko przy wsparciu ordy krymskiej uderzył niespodziewanie na dywizję koronna pułkownika Sebastiana Machowskiego,rozlożoną na zimowych leżach pod Scianą i Braiłowem,dokonując pogromu polskich chorągwi.Min. w bitwie pod Braiłowem zniszczono doszczętnie chorągwie tatarskie:-Ułana Zasulskiego-Mustafy Kosińskiego-Samuela Sulejmanowicza-Dawida Romanowskiego.Klęska Polaków zniosła na wiele lat panowanie Rzeczypospolitej na ziemiach ukraińskich. (2014/01/28 18:56)

Gordon


W l. 1656-1660. Tatarzy brali czynny udział w walkach ze Szwedami m.in. w bitwie pod Warszawą 28-30 lipca 1656r. W 1658r. chorągwie tatarskie Dawida Bykowskiego, Stanisława Morzkowskiego brały udział w oblężeniu Torunia zajętego przez Szwedów.

W wojnie z Rosją z l. 1654-1667 brały udział chorągwie tatarskie: Dawida Romanowskiego, Suljmanowicza, Mustafy Kosińskiego, Aleksandra Kryczyńskiego, Jakuba Polańskiego, Jambeka Carewicza. Tatarzy brali udział w bitwie pod Cudnowem. W trakcie walk z wojskami rosyjskimi Tatarzy walczyli m.in. jazdą kałmucką wchodzącą w skład sił rosyjskich.

(2014/01/28 19:29)

formoza58


W sierpniu 1671 roku,kiedy czambuły krymskie wtargnęły do województwa bracławskiego,skuteczny odpór dał im hetman koronny Jan Sobieski,mając u siebie parę chorągwi tatarskich. (2014/01/28 20:05)

formoza58


Tatarzy brali również udział w bratobójczych rozgrywkach magnackich.I tak w 1694 roku Kazimierz Jan Sapieha wysłał swego syna (w skład jego wojsk znajdowało się około 10 chorągwi tatarskich) przeciwko oddziałom marszałka konfederacji litewskiej,Grzegorza Antoniego Ogińskiego.Do starcia obu wojsk doszło pod Wieloną.W początkowej fazie bitwy chorągwie Ogińskiego rozpędziły Tatarów sapieżyńskich,lecz w dalszym ciągu szala zwycięstwa przechyliła się na stronę Sapiehy.Aby przerwać bratobójczą walkę Ogiński wysłał parlamentariuszy.Jednego z nich,starostę nasielskiego Kmitę,schwytali Tatarzy,a,ze nie miał przy sobie dowodu swego posłannictwa,obdarli go i nagiego odesłali do swego pana.Wkrótce też zawarto ugodę,a Sapieha przepraszał Kmitę za "tatarską niegrzeczność" ;-) (2014/01/29 11:30)

formoza58


Tatar z chorągwi lekkiej z pierwszych lat siedemnastego stulecia. (2014/01/29 11:31)

formoza58


Podczas  wojny sasko- szwedzkiej w oblężeniu Rygi przez Sasów,w lipcu 1700 roku król August II Mocny przybył pod jej mury na czele min.około 3000 sapieżyńskich Tatarów i 1200 jazdy tatarskiej należącej do magnatów koronnych.Oddziały te wzięły potem udział w walkach przy ujściu Dżwiny.Po rozbiciu Sasów nad Dżwiną w 1701 roku,wojska szwedzkie Karola XII weszły na ziemie Rzeczypospolitej,pustosząc Wielkie Księstwo Litewskie.U ich boku walczyli sapieżyńscy Tatarzy. (2014/01/29 11:44)