Okres transformacji w WP

/ 25 odpowiedzi / 3 zdjęć
Poszukuję informacji na temat uzbrojenia żołnierza w okresie transformacji.
Dokładnie chodzi mi o to co posiadał żołnierz w 1989 roku. Czym ten okres się charakteryzował, na co powinnam zwrócić szczególną uwagę.
Ponadto czy po 1989 roku wystarczy zwrócić uwagę na zmianę amunicji  maka na parabellum?
I dalej co wniosła standaryzacja NATO.

Dodam, że temat jest mi obcy zatem łatwiej będzie mi szukać materiałów jeżeli będę wiedzieć czego w ogóle szukać.

Pozdrawiam.
focke-wolf


Jesienią 1989 roku byłem żołnierzem z poboru. Miałem to samo uzbrojenie i wyposażenie do wiosny 1991, kiedy wyszedłem do cywila. Czyli kbk AKMS, moro na codzień i gabardynowy mundur wyjściowy, chociaż od jesieni 1990 roku pozwalali mieć "cywilki" na kompani. (2012/11/21 14:57)

Kaczor39


Znawcą tematu wojska ludowego nie jestem ale nie trzeba mieć wielkiej wiedzy żeby się domyśleć że zmiany nie następują z dnia na dzień, tym bardziej w naszym kraju więc w roku 1989 uzbrojenie nie różniło sie chyba niczym niż choćby rok wcześniej. Twoje pytanie raczej powinno brzmieć co posiadał żołnierz po wymianie uzbrojenia na standard NATO niż "co posiadał żołnierz w 1989 roku" (2012/11/21 15:28)

asia-penkala


Chodzi głównie o to że piszę pracę lic.
Mam już opracowane przemiany w uzbrojeniu po 1956 roku i kolejnym etapem jest okres transformacji.
Nie potrafię sama rozgraniczyć tego tematu gdyż siedzę w temacie uzbrojenia zaledwie od roku. Zdaję sobie sprawę że przemiany kształtują się na przełomie wielu lat zatem przyjęłam ze pisząc o transformacji chodzi mi głównie o lata 80 i 90.

Zatem co istotnego mogę uwzględnić w swojej pracy?


 Kolejnym etapem będzie standaryzacja wg NATO. (2012/11/21 16:17)

operator


Chyba najbardziej zauważalną zmianą w uzbrojeniu tego okresu było częściowe wprowadzenie do użycia karabinków Tantal i Onyks rodzimej konstrukcji. Było to związane z próbą standaryzacji w ramach Układu Warszawskiego kalibru podstawowej broni strzeleckiej, na radziecki nabój 5,45 mm. Ale w lipcu 1991 Polska wystąpiła z UW i straciła ta operacja rację bytu. W perspektywie było bowiem przystąpienie do NATO, czyli podstawowy kaliber 5,56 mm.
PS: Pozdrowienia dla kolegi Focke Wulfa z tego samego poboru. :) (2012/11/21 21:46)

focke-wolf


Operator, miło poznać Kolegę z tej samej fali.

A wraczjąc do Tantala, to były one stosowane na misjach ONZ w Libanie, mój kuzyn takiego miał na zdjęciach z Libanu. W sumie, to na takich misjach raczej się nie strzela, a "miejscowi" mają broń kalibru 7,62 mm zazwyczaj, więc 5,45 mm do niczego im się nie przyda. Onyks to chyba skrócona wersja Tantala.

(2012/11/22 10:32)

Redakcja


Może po prostu wstawiaj poszczególne części pracy i poczytamy.... (2012/11/22 10:55)

zylkos


Mogę na przykładzie JW 2839-umundurowanie(sorty mundurowe przełom 1998/99,uzbrojenie te same co WP wcześniej,buty jakie chcesz brazowe/czarne-opinacze starego typu czarne MSW iskoczki,które były juz wcześniej...Żaby/pumy różne częsci donaszali.śmy wcześniej US-y wymienialiśmy ze starszymi rocznikami i później na magazynie mundurowym!!!Bo do przysięgi dali pumy!!!Berety zielone do końca 1998r-na zewnątrz i w koszarach-szfirowe w plecaku -jedybnie na przysiędze mieliśm i znów do plecfaków na magazyn szły.Szafirowe całkowicie weszy w 1999roku-więcej:

http://www.google.pl/url?sa=t&rct=j&q=nadwi%C5%9Bla%C5%84skie%20jednostki%20wojskowe%20mswia%20do%20broni&source=web&cd=2&cad=rja&ved=0CDAQFjAB&url=http%3A%2F%2Fwww.dobroni.pl%2Ffotka-zdjecie-wieksze%2C53470&ei=YFKuUP3_LsaJhQfBu4D4AQ&usg=AFQjCNHVNWu1-d917THItBggHPqDmRjPCA

 

(2012/11/22 17:28)

operator


No cóż koleżanko Asiu. Temat o dość płynnych granicach. Nie ma konkretnych dat. Są co prawda zarządzenia i dyrektywy szefostwa MON z tamtych lat, ale teoria wprowadzania a praktyka to dwie różne sprawy. Wojska UW dysponowały jako głównym kalibrem podstawowej broni strzeleckiej nabojem 7,62 mm do samego końca trwania tego bloku wojskowego, mimo że największa z armii Układu, Armia Radziecka zaczęła wprowadzać na swoje wyposażenie amunicję kal. 5,45 mm już z końcem lat siedemdziesiątych (początek interwencji w Afganistanie). By spełnić wymóg standaryzacji trzeba było wymienić uzbrojenie, czyli opracować własne modele broni bądź bazować na imporcie z ZSRR (lub na licencji). Żaden z krajów bloku wschodniego nie miał takiego potencjału przemysłowego by dotrzymać kroku ZSRR. Dlatego wprowadzenie tego kalibru znacznie się przeciągnęło w czasie. Aż do rozpadu UW.
Co do mundurów polowych w interesującym Cię okresie czasu (przełom lat 80/90-tych) to przez cały okres istnienia PRL testowano różne warianty kamuflażu (przykładowo "pietruszka" lub "gepard") lecz ostatecznie zatwierdzony został wz.89 "puma" popularnie zwany "żaba" (czasem "krokodyl"). Ze względów czysto logistycznych zaczął być wydawany dopiero ok 1992(93?) roku, chociaż w tym czasie opracowano następny wzór, wz.93 "pantera", który zaczęto wydawać dopiero z końcem lat 90-tych.
Dlatego też w latach 1990-1998 istniały równolegle na poligonach trzy zasadnicze wzory umundurowania polowego: wz.68 "mora" oraz jego pochodne (bo było ich mnóstwo w magazynach), wz.89 "puma" i jego warianty ( bo był rozkaz by wydawać mimo wad materiału) oraz wz.93 "pantera"(bo nie był kojarzony z PRL), przyczym zdarzało się często wymieszanie tych trzech wzorów. Stąd na fotografiach, czasami wręcz kuriozalne zestawienia. (2012/11/22 20:12)

jacbyd72


Temat rzeka. W tym okresie rozpoczynałem swoją ponad 20-letnią przygodę z armią. W tym okresie używano pistoletów PW wz. 33 popularna TT-tka, P-64 CZAK, P-83 WANAD. W połowie lat 90 dwa pierwsze w większości wycofano w wojsk lądowych i przekazono do innych rodzajów SZ. Z pistoletów maszynowych używano PM wz. 63 RAK, który w połowie lat 90 zaczęto wycofywać i w to miejsce wprowadzać PM wz. 84 Glauberyt jeszcze wtedy na amunicję Makarova. Z broni maszynowej standartowo różne wersje kbk AK, AKM, AKMS oraz cała rodzina PK.  Mundury - zasdnicza służba - polowy "moro", służbowo-wyjściowy z gabardyny. Pełniło się w nim służby np. podoficera dyżurnego kompanii, pomocnika dyżurnego biura przepustek i inne "reprezentacyjne". Dyżurni kompanii w polowych. Warta na polowo, ale z wyposażeniem - plecaki i cały majdan. Zołnierze zawodowi i słuchacze szkół wojskowych posiadali mundury polowy /ćwiczenia i niektóre służby np. dowódca warty, oficer dyżurny parku tech/ z tym, że pod "moro" nosiło się koszule khaki z krawatem. Służbowy - gabardyna spodnie narciarki i buty z cholewami tzw. rumcajsy ewentualnie opinacze - służba oficera dyżurnego, pomocnika of. dyż. - pasek z czapki garnizonowej opuszczony pod brodę. Wyjściowy - półbuty i bez pasa. Redukcja armii z ponad 400 000 do tego co mamy obecnie. W latach od bodajże 95 zaczęto do niektórych jednostek wprowadzać kbk "Tantal" i sporadycznie "ONYKS". Zaczęto wycofywać czołgi T-55 i PT-76, transportery Topas i  Skot pozostawiając generalnie wozy dowodzenia. Zaczęto wycofywać starsze Migi i Su. Rozformowywanie jednostek często bez składu i ładu oraz bez żadnej logiki w tym działaniu. Zmiany w regulaminach dyscyplinarnych, ogólnym i musztry. Likwidacja kary PPK, na zbióki ZOMZ zaczęto biegać bez plecaków /w końcu i ją zlikwidowano/, ograniczenia w karaniu aresztem /też zlikwidowano/. Wprowadzenie eksperymentu wychodzenia na przepustki przez żołnierzy w cywilkach, które można było zacząć trzymać legalnie na kompanii. Skracanie służby żołnierz zasadniczej służby z 2 i 3 lat do 18 m-cy, następnie do 12, kolejno do 9 i w końcu wstrzymanie poboru. Ale chyba najgorsze zmiany to pozbawienie przemiany młodych chłopców w mężczyzn. Oczywiście nie wszystko w tych latach było oki - ale nawiązywało się przyjaźnie, poznawało życie i to na "gorąco" - twardniało. Oczywiście pozostały wspomnienia. Co do "Tantali" na misje poszły dopiero około 2004 roku - a większość z nich sprzedano nowej irackiej armii. To chyba tyle w telegraficznym skrócie z mojej prawie 22 letniej służby. I już chyba nigdy nie usłyszę: "... uwaga kompania podaję strój na zaprawę - góra skóra, dół begeesy..." - pozdrawiam ;-). (2012/11/23 00:36)

Razorblade1967


jacbyd72: Co do "Tantali" na misje poszły dopiero około 2004 roku

Kbk Tantal "poszły na misje" znacznie wcześniej - ja używałem takowego w UNIFIL-u w latach 1998-99 (żołnierze zawodowi mieli na wyposażeniu zarówno kbk Tantal, jak i pistolet P-64), a bynajmniej nie trafiły tam wraz z moją zmianą, tylko sporo wcześniej. Powodów nie znam, ale sam karabinek mający ogólnie niezbyt udaną kolbę (skopiowaną z rozwiązań NRD-owskich) sprawdzał się w poddziałach logistycznych (WP wystawiało w tym kontyngencie batalion logistyczny) bo tak mało udana dla poddziałów ogólnowojskowych kolba, była wygodna gdy broni używało się w pojazdach (a spora część zadań polskiego batalionu polegała na transporcie kołowym). Dodatkowo kolba była nieco krótsza niż w AKMS, co powodowało, że lepiej sprawdzała się podczas strzelania w kamizelce (które podczas działań w "strefie" były standardem).
(2012/11/23 08:03)

partyzantczarny


lata 80 i 90  ja myślę że transformacja trwa dalej  i jeszcze potrwa z 20 lat bowiem dalej używamy po komunistycznego sprzętu jak BWP 1 i BWP 2 oraz PTS czy BRDM (co prawda zamieniamy je już na rosomaki) jeżeli chodzi o broń pancerną nadal mamy 560 strarych nie remontowanych T 72 które są już na polu walki bez użyteczne ok a więc pisze o latach 80-90:

Zmienił się kmuflaż z mora przez żabkę do wz93 "panterkę" , słowa przysięgi, szkolenie chyba też (mówie o jednostkach poborowych)

pod koniec lat 90 wprowadzono Beryle ze standardową amunicją NATO 5x56 jeżeli chodzi o broń pancerną w latach 80 mieliśmy kilka prototypów T-80 po upadku UW Polacy wymyślili własną odpowiedź na ten czołg PT-91 pierwsze 10 prototypów trafiło do 34 brygady kawaleri pancernej w żaganiu oraz dostaliśmy (nie wiem w którym roku od niemców 141 leopardów 2A4) to wszystko co wiem o transformacji WP

 

 

(2012/11/23 08:13)

jacbyd72


jacbyd72: Co do "Tantali" na misje poszły dopiero około 2004 roku

Kbk Tantal "poszły na misje" znacznie wcześniej - ja używałem takowego w UNIFIL-u w latach 1998-99 (żołnierze zawodowi mieli na wyposażeniu zarówno kbk Tantal, jak i pistolet P-64), a bynajmniej nie trafiły tam wraz z moją zmianą, tylko sporo wcześniej. Powodów nie znam, ale sam karabinek mający ogólnie niezbyt udaną kolbę (skopiowaną z rozwiązań NRD-owskich) sprawdzał się w poddziałach logistycznych (WP wystawiało w tym kontyngencie batalion logistyczny) bo tak mało udana dla poddziałów ogólnowojskowych kolba, była wygodna gdy broni używało się w pojazdach (a spora część zadań polskiego batalionu polegała na transporcie kołowym). Dodatkowo kolba była nieco krótsza niż w AKMS, co powodowało, że lepiej sprawdzała się podczas strzelania w kamizelce (które podczas działań w "strefie" były standardem).


Dziwne byłem w XIX i XX zmianie i były poczciwe kbk AKMS. Natomiast w XXVII już były Tantale. Co do pistoletów - za moich zmian /XIX-XX/ były P-83, natomiast na XXVII były już Wisty. Tak samo wyposażenie - nasz kontygent korzystał z mozaiki sprzętu - hełmy polskie stalowe, szwedzkie i francuskie kevlar - kamizelki zazwyczaj przeciwodłamkowe, krótkie wygodne dla kierowców, ale ich odporność stała pod wielkim znakiem zapytania. Kontygent po 2002 był systematycznie redukowany. Najpierw zlikwidowania zgrupowanie pododziałów inżynieryjnych w Jawaya, obniżano stany osobowe w kompanii remontowej w Tybninie i w Pollogu w Naqourze. Redukcją objęto także UN Hospital wystawiany przez Polaków /który zlikwidowano pomiedzy XXII a XXVI zmianą/ Natomiast w XXVII już było całkiem inaczej. Świeżo po konflikcie w 2006 roku nasz kontygent został doposażony. Polskie kevlary i polskie nowe kamizelki kuloodporne - dostarczono nawet RPG-76 "Komar". Zwiększono także kontygent, który do tej pory był redukowany wystawiając kompanię manewrową /kompanię wystawiały OS ŻW/. Kompania miała dostać nawet dwa Rosomaki, ale na obietnicach się skończyło i ujeżdzali "Dziki". Spędziłem tam prawie 19 miesięcy najpierw jako Papa Charlie, a następnie jako  podoficer w S-1. W 2007 pojazdy przemieszczały się w konwojach i nie raz brałem w nich udział, ze względu na niską obsadę etatową batalionu. Najwięcej pracy mieli kierowcy - chociaż nie chcę urażać innych pododziałów. (2012/11/23 16:04)

Razorblade1967


jacbyd72: Dziwne byłem w XIX i XX zmianie i były poczciwe kbk AKMS. Natomiast w XXVII już były Tantale.

Nic nie poradzę, na to że w ciągu 5 lat jakie upłynęły od X/XI zmiany (na której ja byłem) do XIX/XX zmiany (na której Ty byłeś) nastąpiły jakieś różnice w uzbrojeniu kontyngentu. Zresztą sam polski kontyngent też ulegał zmianom - z tego co wiem (od kolegów będących tam po mnie) to przejściowo (po likwidacji "strefy" i Armii Południowego Libanu) w ogóle jeździli bez broni. Potem znowu nastąpiła "eskalacja działań" w regionie. Za "moich czasów" osłonę konwojów stanowiły fińskie SISU i francuskie VAB.

Nie wiem co mogłoby "uwiarygodnić" obecność Tantali w uzbrojeniu UNIFIL - wrzucam zlepek fotek (ale jakość kiepska, bo załącznik tylko do 100kb - mam nadzieję, że rozpoznasz Tantala), ale trudno je datować, musisz uwierzyć na słowo, że pochodzą akurat z pierwszej połowy 1999 roku.


(2012/11/23 23:43)

jacbyd72


Całkiem możliwe, że dokonano rotacji sprzętu. Sam osobiście byłem świadkiem wymiany R-140 na rdst z rodziny Falcon. Tak zgadza się po wycofaniu się armii izraelskiej granica wróciła praktycznie do poprzedniego stanu /nie licząc dosłownie kilku miejscowości/. Można było jakiś czas jeździć bez broni. Tak samo zmieniły się kontygenty i ich dyslokacja. Na 5-10 wszedł Ukrbat, a jak byłem w 2007 już tam siedzieli Chińczycy. Wrócili Nepalczycy, Irlandczycy, którzy stowrzyli z Hiszpanami nową bazę Camp Servantes /tam stacjonowała polska kompania manewrowa/. W Tybninie obok Polaków usadowili się Belgowie i mały pododział Słowaków. Zwiększono kontygenty francuski, włoski /nowe bataliony operacyjne/, doszli koreańczycy - Niemcy wystawili jednostki pływające - siły UNIFIL liczyły wtedy około 20-21 tyś. żołnierzy. Pozdrowionka. (2012/11/25 17:57)

hubert1997


Oglądnij sobie serial "Kawaleria powietrzna". Zrealizowany bodajże pod koniec lat '90. A w "elitarnej" jednostce dalej szkolą się w bechatkach moraczach, hełmach wz.67, czy w czerwonych beretach LWP z orłem bez korony. (2012/11/25 22:00)

Razorblade1967


hubert1997: pod koniec lat '90. A w "elitarnej" jednostce dalej szkolą się w bechatkach moraczach, hełmach wz.67, czy w czerwonych beretach LWP z orłem bez korony.

A co w tym dziwnego? Umundurowania i wyposażenia w armiach nie wyrzuca się z chwilą wprowadzania kolejnych wzorów. Sam kurtkę polową wz.93 dostałem w drugiej połowie 1998 (tuż przed wyjazdem do wspomnianego UNIFIL właśnie), do tego czasu nosiłem wz.89, choć bluza i spodnie były wz.93. Żołnierzom z.s.w wymieniano to jeszcze później i donoszenia mora nie było rzadkością - w zestawie bluza i spodnie wz.89, a kurtka polowa od "mora" (kurtki polowe miały dłuższy okres używalności). Szczególnie gdy chodziło o ten II komplet "ćwiczebny". Często było tak, że żołnierze mieli wz.93 wydany z magazynu przy wcieleniu, ale wz.89 czy nawet stare "mora" wydawane przez szefa na kompanii i służące do "codziennych zajęć".

Hełmy wz.67 to pewnie jeszcze w niejednej jednostce być znalazł. A co do godeł starego i nowego wzoru to było to zależne od tego jakie nosiło się nakrycie głowy. W desancie berety były "od zawsze" to magazyny zalegały berety ze starymi godłami. Natomiast gdy czapkę polową wz. 89 (i wcześniejszą) zastępowały berety to były to nowe wytwory i miały godła nowego wzoru.

Podobnie było z czapkami wyjściowymi. Służyłem we WLOP to nie zmienialiśmy czapek (WL zmieniły okrągłe na rogatywki) - nosiło się więc je ze starymi godłami przez wiele jeszcze lat. te czapki nie zużywały się zbyt szybko (a wymiany dokonywało się z zakupu z "mundurówki") - szczególnie na pododdziałach, gdzie nosiło się cały czas umundurowanie polowe (a wyjściowe od wielkiego święta i to jeszcze nie zawsze - bo nawet na świętach jak się prowadziło swój pluton, to ubierało się polowe, bo żołnierze z.s.w. już wyjściowych nie mieli). Też miałem godło starego wzoru przez wiele lat - w końcu, nie pamiętam kiedy była "odgórna akcja" i wydano godła nowego wzoru do wymiany na czapkach - bo jakoś nikt się nie palił by latać i wymieniać to godło do czapki, którą wkładało się ze dwa razy do roku, albo i to nie. I tak było na co dokładać do "firmy" - większość sprzętu i materiałów na których szkoliłem swoich żołnierzy było moja prywatną własnością ... takie to były czasy.

Co innego umundurowanie (oporządzenie, sprzęt itd), w którym się działało na co dzień - jak w moim przypadku polowe. Gdy wszedł wz.93 to aby wymienić badziew wz.89 (już nie powiem po czym w tym "plastiku" lał się pot), cała kupa ludzi po prostu sobie te mundury kupiła (bo jednostka nie miała wystarczającej ilości, a wiadomo że zaczynały się nowości nie od pododdziałów tylko od sztabowców).

Sytuacja nie jest charakterystyczna tylko dla naszej armii - wystarczy sobie pooglądać zdjęcia z nawet tak bogatej armii jak amerykańska. Jeszcze w latach 70-tych trafiały się jednostki z oporządzeniem rodem w DWS, stary sprzęt pamiętający wojnę itd. Po prostu sprzęt i stare umundurowanie się "zsyła" do zużycia przez różne jednostki. W zasadzie zwykle te mniej eksponowane, ale nawet w tych "eksponowanych" często zużywa się stare wzory do szkolenia czy "brudnej roboty". Stąd nic dziwnego, że w 2000r. w tej jednostce gdzie kręcono ten "reżyserowany dokument" - poborowy na "unitarce" wydawano stary wzór umundurowania. Pewnie dopiero później dostawali coś nowocześniejszego.

Sam służyłem pewien czas w ośrodku szkolenia i poborowym do ćwiczeń szefowie kompanii wydawali mundury starego wzoru (komplet z magazynu mundurowego, w którym potem żołnierz jechał do jednostki gdzie służył dalej - był już wz.93).
(2012/11/25 23:11)

Mozets


Z zamierzchłych czasów przypomnę jeszcze umundurowanie typu "deszczyk" - zielony w brązowe  cienkie paseczki. Do niego czapka polowa przypominająca wehrmatowską polówkę ( bo nie była to rogatywka). I żołnierze używali wówczas oficjalnie " 7,62 mm pistoletu maszynowego Kałasznikowa". Oczywiście ze względu na nabój pośredni i klasyfikację broni strzeleckiej zmieniono to w latach 70-tych na "karabinek" - kbkAK. Mundury "deszczyk" były nietrwałe, "puszczały" kolor i po 3 praniach były jasne jak mundur Goeringa. Ale były dużo milsze w dotyku i przewiewne, wygodne. Nie miały  podszewek jak późniejsze "moro" . W moro można się było zagotować w upał. Podchorążowie nie chodzili wtedy w koszulach i krawatach ( do ubioru polowego - jak kadra). Ubranie cywilnego ubrania przez ucznia szkoły oficerskiej na urlopie - traktowane było jak dezercja.

(2013/02/22 13:02)

Mozets


Znalazłem na portalu odkrywca czapkę polową  ( rok 1968) przypominającą polówki Wehrmachtu. (2013/03/22 17:54)

Grzech69cm


Czy zmiany w MW też potrzebne czy tylko WP ? (2013/03/22 18:20)

operator


Doprecyzuj pytanie? (2013/04/02 21:08)

Grzech69cm


Czy mam opisać zmiany na przełomie lat 80 i 90 ubiegłego wieku w jednostkach Marynarki Wojennej ? (2013/04/05 17:25)

operator


Koleżanka Asia nie odpowiada, ale jak możesz to podziel się wiedzą. Tej nigdy nie za wiele. (2013/04/29 17:51)

Mozets



Mam już opracowane przemiany w uzbrojeniu po 1956 roku i kolejnym etapem jest okres transformacji.
Nie potrafię sama rozgraniczyć tego tematu gdyż siedzę w temacie uzbrojenia zaledwie od roku. Zdaję sobie sprawę że przemiany kształtują się na przełomie wielu lat zatem przyjęłam ze pisząc o transformacji chodzi mi głównie o lata 80 i 90.

Zatem co istotnego mogę uwzględnić w swojej pracy?


 Kolejnym etapem będzie standaryzacja wg NATO.

**************************************************

Jeśli chcesz napisać pracę na poziomie profesjonalnym - czyli odpowiadającym wojskowemu specjaliście uzbrojenia - doradzam wejście na stronę WITU ( Zielonka) . Jest tam sporo naukowych biuletynów traktujących zmiany w uzbrojeniu strzeleckim . Jest również biuletyn ( wszystko w formacie PDF) o dostosowywaniu broni i amunicji do standardów NATO.

( I nie miej do siebie pretensji ,że mało o tym wiesz. Ja byłem pracownikiem tego Instytutu - a do dzisiaj czytam sobie opracowania WITU i ciągle coś nowego się dowiaduję. Uczyć się można ( i powinno się)  całe życie.



(2013/04/29 21:31)

asia-penkala


Dziękuje, pracę już mam napisaną. Czas niestety mnie gonił. Mniej więcej mam to co radziliście. Pozdrawiam. (2013/05/02 08:39)

operator


Napisz z jakim skutkiem. Jak oceniono. (2013/05/14 22:04)