Legio I Adiutrix - krótka historia

 Legio I Adiutrix (pomocniczy, wspomagający) sformowany został prawdopodobnie przez Galbę z rozkazu Nerona w roku 68 ne. Ostatnia informacja o tym legionie pochodzi z 444 r. ne gdy stacjonował w miejscowości Szony (Brigetio) w rzymskiej prowincji Pannonia. Symbolem legionu był koziorożec używany wymiennie z Pegazem. W Roku Czterech Cesarzy legion najpierw walczył po stronie Galby, a następnie w bitwie pod Bedriacum po stronie Othona, gdzie tenże został pokonany przez Vitteliusza. W roku 70 ne walczył już w powstaniu batawów. Mainz (Moguntiacum) jest pierwszym znanym stałym obozem legionu, dzielonym z Legio XIV Gemina. W 83 r ne obydwa legiony walczyły przeciwko Chatti, plemieniu osiadłemu po drugiej stronie Renu, w wojnach w Germanii pod dowódstwem cesarza Domicjana. Następnie Legio I Adiutrix został przeniesiony do armii naddunajskiej stacjonującej w Pannonii (obóz w Szony-Brigetio) i będącej uwikłanej w walki z Dakami. Po zabójstwie Domicjana w 96 r. ne I Adiutrix, wraz z armią naddunajską, odegrał ważną rolę w polityce Imperium, zmuszając Nerwę do adopcji Trajana jako swojego następcę. Gdy Trajan został cesarzem nadał legionowi przydomek pia fidelis - "lojalny i wdzięczny", doceniając jego poparcie. W latach 101-106 ne, wraz z Legio IV Flavia felix i Legio XIII Gemina, brał udział w podboju i okupacji Dacji. Trajan użył Legio I Adiutrx pia fidelis także podczas kampani przeciwko państwu Partyjskiemu w latach 115-117 ne. Został następnie odesłany do Pannonii (Szony-Brigetio) przez jego następcę, Hadriana. Przez następne dziesięciolecia Legio I Adiutrix pozostawał na linii Dunaju. W latach 171-175 jego dowódcą był Pertinax, cesarz przez krótki okres w 193 roku. Gdy Septymiusz Sever został cesarzem I Adiutrix był jednym z tych legionów,które go poparły w czasie jego marszu na Rzym. W czasie następnych dekad legion głównie stacjonował w Pannonii, lecz odegrał pewną rolę podczas kampani partyjskich w latach 195, 197-198 (Septymiusz Sever) , 215-217 (Karakalla) i 244 (Gordian III). Legio I Adiutrix otrzymał przydomek pia fidelis bis - "dwukrotnie lojalny i wierny" oraz constans - "stały/niezmienny" w toku III wieku ne.

Obecnie w Polsce rekonstrukcją tej jednostki zajmują sie pasjonaci z Warszawy www.adiutrix.cba.pl/legio