Bitwa pod Olszewem 13-14 września 1939r.

/ 209 odpowiedzi / 137 zdjęć
Maly Roman


Dotyczy zdjęć z #105232 i #105285
Z całą pewnością jest to jedno i to samo działo por. Rożałowskiego.  Na zdjęciu #105285 jest ono pokazane na tle podpalonego przez Niemców po walkach domu. Dopiero teraz zobaczyłem zabitego, leżącego na łożu działa kanoniera. Jak ja mogłem wcześniej tego nie zauważyć.Co do szkiców uczestników walk, to trzeba brać poprawkę co do ich szczegółowości, trzeba pamiętać, że robione były kilka a nawet kilkadziesiąt lat po wojnie.  (2016/01/18 08:34)

zylkos


leżącego na łożu działa kanoniera,zawsze powtarzam,żeby do zamieszczanych foto kilka osób zamieszczało interpretację,ja tu widzę chyba wypchany mapnik...czyżby był to dowódca działa???W takim razie co Kameraden zrobili z polskimi ciałami,ponoć spalili je razem z Olszewem??? (2016/01/18 10:09)

Maly Roman


A więc mamy 3 fotki tego samego działa. Wg mnie robione w takiej kolejności:1 - #105232Na tym zdjęciu Niemiec 1 od lewej trzyma trofeum - naszego adriana
2 - #105285
3 - #105090Natomiast tutaj widzimy adriana wiszącego na łożu i ciało kanoniera odsunięte od łoza.
Wszystkie zdjęcia łączy charakterystyczny biały, jasny punkt, dobrze widoczny nad wiszącym hełmem ze zdjęcia #110441. Moim zdaniem ten biały pagórek to duży kamień leżący przed nowo budowanym domem. Dom się dopala, kanonier leży, więc nie wrzucili go do ognia. (2016/01/18 10:54)

kartograf124


Mapa WIG-u zamieszczona wcześniej, przedstawia inną miejscowość Olszewo. Bitwa miała miejsce w miejscowości Olszewo na północ od Brańska, Olszewo na tej mapie leży na południowy-wschód od Brańska. Po prostu zbieżność nazw.
(2016/06/22 21:26)

Maly Roman


Faktycznie, Olszewo do Olszewa na mapie podobne. Więc trochę się nam pomieszały ;)Dzięki dla Pani kartograf 124 za sprostowanie i proszę Panią o wstawienie właściwej mapki Olszewa o które tak ofiarnie walczyła Suwalska Brygada  Kawalerii. (2016/06/23 19:22)

kartograf124


Źródło: Mapa WIG 1:100 000, arkusz Bielsk Podlaski, 1937 r. (2016/06/23 22:40)

zylkos


WKKP t.3 str.64 (2016/06/23 23:09)

zylkos


Legenda do mapki z WKKP t.3,str.64 (2016/06/25 11:37)

zylkos


Z dziesiejszej ekskursji poglądowo-krajoznawczej z Romkiem. (2016/07/23 23:44)

zylkos


2. (2016/07/23 23:45)

zylkos


3. (2016/07/23 23:46)

zylkos


4. (2016/07/23 23:47)

zylkos


5.Panorama z osi pomnika. (2016/07/23 23:48)

zylkos


6. (2016/07/23 23:49)

zylkos


7. (2016/07/23 23:50)

zylkos


7. (2016/07/23 23:51)

zylkos


8.Ekshumowanych ułanów i szwoleżerów  oraz innych poległych we IX 1939 roku m.in z Podlaskiej i Suwalskiej BK,przeniesiono na cmentarz w Bielsku Podlaskim,spoczywają razem z żołnierzami armii czerwonej na wspólnej kwaterze.Proszę się przyjrzeć tablicy przy wejściu na ten cmentarz. (2016/07/23 23:58)

zylkos


Fot.2 (2016/07/24 00:00)

zylkos


I udało się dziś odnależć miejsce spoczynku jednego z uczestników tej bitwy w Topczewie. (2016/07/24 00:05)

zylkos


fot.3 (2016/07/24 00:07)

formoza58


No, to się bardzo cieszę, że odnależliście się z Romkiem na festynie. Szkoda, że się póżno 
"jorgnąłem", byłaby w końcu okazja do pogaduch ;-)Pozdro serdeczne (2016/07/24 00:57)

zylkos


To co się jeszcze dało wydobyć:

W liście z Wrocławia z 8-go sierpnia 1959 roku do Pana Józefa Bobrowskiego PanLeszek Filipczuk pisał między innymi :"... Dziękuję za wiadomości o Kolegach. Częściowo dowiedziałem się o nich zbiuletynu, który niedawno pierwszy raz zobaczyłem. Wspomina Pan o śmierci śpst.uł. Popowskiego. W mojej obecności został on pod Olszewem śmiertelnie ranny wgłowę i sam go zaniosłem na punkt sanitarny i przekazałem, lecz w staniebeznadziejnym. Nasz prymus zginał na stanowisku śmiercią, walecznych - pierwszydo końca..."Otrzymałem także dwa dodatkowe arkusze, które były chyba częściami czybrudnopisami osobnych opracowań por. L. Filipczuka. Ze względu na szczupłośćtego rodzaju materiałów z kampanii wrześniowej podaje i ich zawartość:...13/14.09.39r. - W nocnej walce Suwalskiej Brygady Kawalerii o wieś Ciszewo-( powinno być Olszewo)-dowodziłem plutonem ppanc. Walka bardzo ciężka, bez sukcesu. Pułk miał dużestraty. Z plutonu ppanc poległ między innymi d-ca działonu st.uł. StanisławPopowski....Kampanię wrześniowa 1939r. odbyłem w stopniu porucznika służby stałej nastanowisku dowódcy plutonu ppanc w 1 Pułku Ułanów Krechowieckich, wchodzącymw skład Suwalskiej Brygady Kawalerii. Od 21 września 1939r. dowodziłem2,szwadronem 1 Pułku Ułanów. Przeszedłem w pułku cały szlak bojowy odmobilizacji, aż do kapitulacji Grupy Operacyjnej "Polesie" w Woli Gułowskiej w dniu6.10.1939r. (2016/07/25 12:33)

zylkos


Natrafiłem ,też na kilka opisów tej bitwy oto jeden z nichOpis bitwy pod Olszewem z :A C T A  U N I V E R S I T A T I S  N I C O L A I  C O P E R N I CIHISTORIA Χ — NAUKI HUMANISTYCZNO-SPOŁECZNE — ZESZYT 67 — 1975Zaklad Historii Powszechneji Polski XIX i XX w.Władysław Lewandowski

Bój pod Olszewem w nocy z 13 na 14 wrześniapopdczas próby wyrwania się z okrążenia przez XIX Korpus Pancerny gen. Guderiana.Bój nocny stoczony z oddziałem 3 DPanc.przypis* Niniejszy szkic przedstawia dwa różne działania nocne w szyku pierwszym3 p. szwol. Ma on charakter relacji bezpośredniego świadka opisywanych wydarzeń,co uzasadnia drobiazgowość opisu, a także subiektywne oceny poszczególnychepizodów walk. Jest to pierwsza próba przedstawienia drobnych, w gruncie rzeczy,działań taktycznych 3 p. szwol., tak charakterystycznych w wojnie obronnej 1939 r.Cechą charakterystyczną tych działań było często niedołęstwo dowodzenia (Olszewo),brak łączności między oddziałami i pododdziałami oraz sztabami. W wojnie obronnejbyło wiele takich drobnych walk. Podanie przebiegu typowych działań tego typuwydaje się także uzasadnione ze względów merytorycznych. Załączone szkice zostaływykonane przez rtm. Jana Chludzińsklego. (2016/07/27 09:48)

zylkos


Dnia 13 września zgrupowanie kawalerii dowodzone przez gen. bryg.inż. Zygmunta Podhorskiego znalazło się w okrążeniu w rej. Hodyszewoprzez XIX KPanc. gen. br. panc. Guderiana. Rozpoznanie meldowałowokół oddziały pancerne nieprzyjaciela. Do rej. postoju Suwalskiej BKdołączyła Podlaska BK. Po naradzie, przed wieczorem tego dnia, obajdowódcy brygad zdecydowali się marszem nocnym wyjść z okrążeniai przejść za Narew. Zamiarem gen. Podhorskiego było więc przebicie sięw ciągu nocy okrążonych związków taktycznych i oderwanie się od nieprzyjaciela.Swój zamiar zdecydował on wykonać przez ugrupowanieoddziałów w dwóch kolumnach równoległych. Kolumna prawa miała sięskładać z Podlaskiej Brygady Kawalerii, natomiast kolumna lewa, dowodzonaprze płka Milewskiego, z 3 p. szwol., 1 p. ułanów, 4 dak., 3 pskoraz tabor bojowy. Kolumna miała posuwać się po osi Hodyszewo-Olszewo-Rzepniki. Oznaczało to, że lewa kolumna, maszerując w kierunkupłd.-wsch., miała przekroczyć szosę Łapy-Brańsk na wysokości wsi Olszewo.W straży przedniej lewej kolumny maszerował 3 p. szwol., zaś szwadronrtm. Chludzińskiego, jako oddział przedni straży przedniej. Zaledwie2 szwadron wyruszył ze swojego miejsca postoju, przybyły do dcyszwadronu łącznik przywiózł rozkaz zatrzymania się, cofnięty po pewnymczasie. Podobne rozkazy zdarzały się częściej i zabierały dużo czasu, męczyłyszwoleżerów i konie. W tej sytuacji rtm. Chludziński zdecydował,aby pluton szpicy i sama szpica maszerowały pieszo. Jako pluton szpicyzostał wyznaczony pluton por. Malarewicza, do którego przydzielono działkoppanc. i 2 patrole minerskie. Reszta szwadronu, złożona z 2 plutonupor. Dziedzica i 3 plutonu ppor. Białostockiego oraz artylerii, była dowodzonaprzez por. Dziedzica. Rotmistrz Chludziński wraz z por. Malarewiczemmaszerował przy samej szpicy. Noc była ciemna. W takiej sytuacjinajwiększą rolę odegrało rozpoznanie słuchowe. Aby marsz szpicyodbywał się w zupełnej ciszy wszystkie brzęczące przedmioty, jak: maski,łopatki i ostrogi pozostały przy koniowodnych. Marsz odbywał się (2016/07/27 09:52)

zylkos


Przypisy:* Por. J. K i r c h m a j e r , Kampania wrześniowa, Warszawa 1946, s. 181; H. Gude r i an, Wspomnienia żołnierza, Warszawa 1958, s. 69; PSZ, t. 1, cz. III, Londyn1959, s. 89; W. I w a n o w s k i , op. cit., s. 407; T. R a w s k i , Ż. S t ą p o r , J. Zamo j s k i , Wojna wyzwoleńcza narodu polskiego w latach 1939—1945. Węzłowe problemy,Warszawa 1963, s. 119; L. M i t k i e w i c z , op. cit., s. 175, 177—179; [Z. Bielecki],3 p. szwoleżerów w kampanii 1939, Wrocławski Tygodnik Katolicki, (dalej WTK). 40/1964, s. 7; Z. B i e l e c k i , Bój ρ od Olszewem (13/14. 09. 1939). Z wrześniowychwalk Suwalskiej BK, WTK, 41/1965, s. 4; A. O m i 1 i a η o w i с z, Godziny tragedii,Za Wolność i Lud, 20/1966, s. 6—14; L. G ł o w a c k i , A. S i k o r s k i , Kampaniawrześniowa na Lubelszczyźnie w 1939 г., cz. II, Lublin 1966, s. 148—150; Z. Koszty ł a , Wrzesień na Białostocczyźnie, s. 184—187; J. G e r e s z, Działania odwrotowezgrupowania kawalerii gen. Podhorskiego. Z Ιοί wojny i okupacji 1939—1945, t. 2,Warszawa 1970, s. 44—4«; L. M o c z u l s k i , op. cit., s. 376, 395—398; A. Ż a w i 1 s к i,op. cit., s. 347—348; M. P o r w i t , Działania SGO „Narew" i GO gen. Kowalskiego9—13. 09. 1939 г., Wojskowy Przegląd Historyczny, R. 18, 1/1973, s. 188—189; W. Lewa n d o w s k i , op. cit., s. 271—272; MiD WIH sygn. II/2/16, F. M a j o r k i e w i c z,Działanie Samodzielnej Grupy Operacyjnej „Narew" w kampanii wrześniowej 1939,MiD WIH sygn. II/2/237; C. M ł o t - F i j a ł k o w s k i , Relacja gen. ... o działaniachSGO ,Narew", Spisana 17 lutego 1940 r. przez mjra F. L i b e r t a , s. 4; Ε. M ile w s k i , op. cit.; J. C h l u d z i ń s k i , op. cit.; W. L e w a n d o w s k i , Dziennikbojowy 1 szwadronu 3 p. szwoleżerów (w zbiorach autora). (2016/07/27 09:55)