12 Pułk Ułanów WKKP postscriptum

/ 342 odpowiedzi / 275 zdjęć
formoza58


Rtm.J.Hollak (drugi od prawej) wśród kolegów pułkowych. (2012/09/15 16:35)

formoza58


Reprodukcja obrazu Edwarda Mesjasza,przedstawiająca stanowiska obronne 3 szwadronu rtm.Hollaka we wsi Mokra II. (2012/09/15 16:37)

formoza58


Mój szkic obrazu Edwarda Mesjasza,przedstawiający wycofanie koni 3 szwadronu tabunem ze wsi Mokra II. (2012/09/15 16:40)

formoza58


Szkic bitwy pod Mokrą wykonany przez rtm.Antoniego Kropielnickiego.Czarną linią zaznaczyłem drogę rtm.Hollaka od chwili zranienia we wsi Mokra II,do miejsca śmierci w rejonie Izbisk. (2012/09/15 16:44)

formoza58


Miejsce śmierci rtm.Jerzego Hollaka w pobliżu gospodarstwa na skraju Izbisk.Według relacji świadków (gospodarza wspomnianego gospodarstwa) ułani na rozkaz ciężko rannego (właściwie umierającego) dowódcy,zostawili go na polu.Tam znalazł go jeden z patroli niemieckich.Po krótkiej wymianie strzałów,Niemcy wyprowadzili gospodarza na miejsce śmierci rotmistrza i ze słowami :"...gdyby się świnia nie ostrzeliwała,toby żyła" kazali zakopać zwłoki.W tym miejscu spoczywały do 1945 roku,kiedy po ekshumacji spoczęły ostatecznie w kwaterze żołnierzy Wołyńskiej BK w Miedżnie.Do tej pory symboliczna pierwotna mogiła jest wyrażnie oznaczona (otoczona porastającymi wokół krzewami widocznymi od lewej) i jest pod stałą opieką mieszkańców Izbisk. (2012/09/15 16:56)

formoza58


Nieopodal stoi okolicznościowy kamień pamiątkowy,jeden z wielu upamiętniających miejsca uświęcone krwią żołnierzy Wołyńskiej BK na polach bitwy. (2012/09/15 16:59)

formoza58


Pozyskane z korespondencji.Poczet sztandarowy pułku w szyku pieszym (pierwszy od lewej) obok pocztów innych pułków Kresowej Brygady Kawalerii.Pierwsza połowa lat trzydziestych. (2012/09/15 17:02)

formoza58


Dowódca Kresowej BK, gen.Marian Przewłocki w gościnie na Święcie Pułku.Lata trzydzieste. (2012/09/15 17:05)

formoza58


Pluton CKM na taczankach w defiladzie galopem podczas Święta Pułku.Druga połowa lat trzydziestych. (2012/09/15 17:07)

formoza58


Parę zdjęć przedstawiających ułanów pułku na manewrach letnich.Tutaj wartownik przy sztandarze pułku wspartym na lancy z proporcem dowódcy pułku przed jego kwaterą.Nie mogłem sobie odmówić,mimo,że jest w tomiku... (2012/09/15 20:26)

formoza58


...ale podobne dostałem w korespondencji i jest to prawdopodobnie ten sam czas i miejsce.Zwracają uwagę opaski stron umieszczone na furażerkach tutaj,poprzednio i w następnych fotkach.Ciekawe,czy ułani byli "czerwonymi",czy też "niebieskimi ? ;-)... (2012/09/15 20:30)

formoza58


I jeszcze sklepik spółdzielni pułkowej. (2012/09/15 20:34)

formoza58


Grupa ułanów pułku przed 1935 rokiem. (2012/09/16 12:17)

formoza58


Uzupełnienie opisu walk pułku w boju pod Mokrą,z materiałów i zdjęć z mojego zbiorku...Wiadukt kolejowy na przepuście,miejsce obrony pułku. (2012/09/16 16:06)

formoza58


Obraz Edwarda Mesjasza,przedstawiający rtm.Antoniego Kropielnickiego na klaczy "Sabina" dokonującego przeglądu szwadronu CKM,maszerujacego do bitwy przez wieś Wapiennik.W dali dymy toczącej się bitwy. (2012/09/16 16:09)

formoza58


I opis rtm.A.Kropielnickiego,obrazujący realistycznie wejście pułku do bitwy i przebieg jego dalszych walk w dniu 1 września pod Mokrą:"Mój dowódca pułku spotkał d-cę 21 P.Uł.,ppłka Rostwo-Suskiego,który mocno zdenerwowany krzyczał "Na litość Boską,nie wychylajcie się z lasu,lotnictwo strasznie bombarduje".Nie widziałem żadnych oddziałów 21P.Uł.200 m z tyłu stał 4/12 szwadron z plutonem ckm,armatą ppanc. i radiostacją,który całą noc towarzyszył 21 Pułkowi.Nie miał strat.Dowiedziałem się,że rozbił dwa czołgi.Ponieważ ppłk.Kuczek nie mógł niczego dowiedzieć się od d-cy 21 Pułku,wysłał własny podjazd: 3/12 szwadron rtm.Hollaka z plutonem ckm,armatą ppanc i radiostacją.Na skraju lasu,przy leśniczówce,stała własna,nieustannie strzelająca bateria.Na prawo od niej ugrupował się 2 szwadron,na lewo 1 szwadron.4 szwadron pozostał w odwodzie,w lesie.Moje stanowisko przez cały czas bitwy było po północnej stronie wiaduktu kolejowego.Przy mnie była jedna armata ppanc. i 2 ckmy...Obraz Edwarda Mesjasza,przedstawiający linię obrony pułku wzdłuż nasypu kolejowego. (2012/09/16 16:22)

formoza58


...Dowódca pułku stał za nasypem,przy wiadukcie.Gdyby nie hałas bitwy,byłbym mógl z nim rozmawiać donośnym głosem.Mój horyzont nie sięgał dalej jak 1000 m.Z powodu kurzawy i dymu widziałem tylko drzewa leśniczówki i daleką Mokra I.Nie widziałem bliższych mi wsi Mokra II i III.Kiedy rtm.Hollak zniknął w kurzawie,usłyszeliśmy ogień km. o bardzo silnym natężeniu.Pierwszy czołg ukazał sie nam z kierunku Mokrej II w odległości 100 m.Rozbiła go bateria DAK-u.Dymił czarno i wyły klaksony dogorywającego.Kilkanaście minut póżniej ukazało się siedem czołgów.Pięć zniszczyły nasze armaty,dwa wycofały się.Po dalszych kilkunastu minutach ukazało się 17 czołgów.Około połowa została zniszczona.Zrobił się taki dym,że nie sposób było doliczyć się dalszych,wciąż przybywających.Jedni naliczyli 67,inni 73.Aż do wieczora wciąż nowe dochodziły,przy akompaniamencie piekielnego ognia.Moje ckm-y strzelały tylko do wyskakujących załóg...Kolejna wersja obrazu Edwarda Mesjasza,przedstawiająca stanowisko rtm.A.Kropielnickiego. (2012/09/16 16:36)

formoza58


...Po odejściu rtm.Hollaka wyszło spod wiaduktu przeciwnatarcie plutonu naszych tankietek.Pluton ten szybko się wycofał,nie meldując,że zostawił jedną tankietkę za sobą.Gdy zjawiła się nowa grupa czołgów,szła przed nimi tankietka,którą rozbiliśmy jako niemiecką.W tym czasie cwałował tabun koni rtm.Hollaka ze wsi Mokra II w kierunku lasu wschód Mokrej I.Niewidzialni dla nas Niemcy ostrzeliwali ten tabun i rozbili wóz amunicyjny,który długo się palił i eksplodował.Dalsza akcja to już tylko strzelanina,aż uszy puchną.Nikt nie myślał o odejściu,bo jak wyjdziemy z lasu to Niemcy dopadną i zmasakrują...W czasie walki taśmowaliśmy amunicję,a z kawałków rynny lutowaliśmy uszkodzone chłodnice ckm-ów.Myśleliśmy o jutrze- że będzie nasz generalny atak celem wyrzucenia Niemców."  (2012/09/16 16:47)

formoza58


Dwa lat temu zwiedzając Izbę Pamięci Narodowej w szkole w Miedżnie,uwagę moją przykuła mała rzeżba z lipy(przedstawiająca stanowisko ułańskiego ciężkiego karabinu maszynowego),wykonaną przez jednego z ułanów  obsługi,Franciszka Babczuka.W boju,podczas którego został ciężko ranny w nogi,polegli jego koledzy z obsługi:kaprale Jan Nepp i Franciszek Wójcik.Oto fragment jego relacji:"...Kanonada na razie przycichła,był to już chyba odparty trzeci atak.Na drugim rogu usadowił się kol.Fronczak z karabinem ppanc.Dalej był rtm.A.Kropielnicki,przy mnie,za grubą sosna,stał rtm.Suryn.Kiedy tak wypatrywaliśmy (...) raptem przejechały tuz obok nas trzy czołgi niemieckie od strony Miedżna...Myślałem z początku,że to nasze TKS-y...Z tamtej strony?W ogóle nie spodziewaliśmy się tam nieprzyjaciela.Miałem taśmy dobrze załadowane.Na przemian:pięć naboi ppanc- pięć zapalających.Pierwszy czołg jakby nas nie zauważył.Przejechał i skrył się za przejazdem.Drugiemu dałem ogień z wyprzedzeniem z odległości 15-20m.Lufę miałem zaryglowaną,kropiłem w punkt.Suryn podskoczył z granatami.Wybuchają pod czołgiem.Zaczyna się kręcić,dymić,zwalnia,ale przejeżdża i otwiera mi widok na trzeci wóz.Niemal równocześnie skierowaliśmy lufy na siebie.Widzę kącikiem oka: Franek wójcik przeszyty serią chyli głowę do ziemi...Z mojego zbiorku...Kapral Franciszek Wójcik. (2012/09/16 17:17)

formoza58


...Mnie chroniła chłodnica i podstawa cekaemu,byłem za blisko.Dostaje serię po nogach,ale jeszcze spust naciskam.Czołg znika.Mnie odciągają sanitariusze.Prawa noga przeszyta seria,na lewej oberwany obcas.Tracę przytomność."Rana Franciszka Babczuka okazała się na tyle ciężka,że mimo dwuletniej rekonwalestencji okulał na całe życie.Nie przeszkodziła mu jednak w walce w szeregach baonu "Odwet" podczas Powstania Warszawskiego. (2012/09/16 17:24)

formoza58


Uzupełnienie do tematu historii pułku, odtworzonego w ramach PSZ na Zachodzie...Sztandar podarowany pułkowi przez lotników polskich... (2012/09/16 17:34)