Umundurowanie francuskie podczas I wojny światowej

/ 62 odpowiedzi / 28 zdjęć
Jakiś czas temu zacząłem interesować się tematyką wojsk francuskich, biorących udział w I wojnie światowej - zagadnieniem niemal kompletnie zapomnianym w naszej części Europy, przemykającym na paluszkach jedynie podczas wzmianki o Armii Hallera. Aktualnie w Polsce przeżywamy wiosnę rekonstrukcji pierwszowojennej, więc kto wie, może i już niedługo przekonamy się i u nas, że "na zachodzie bez zmian"?

Postanowiłem więc podzielić się tym, co udało mi się dowiedzieć na temat umundurowania tej najprawdopodobniej najpiękniejszej armii I wojny - z książek, internetu i publikacji, co w tym wypadku wcale tak łatwe nie jest... Jeśli Szanowni Koledzy będą chcieli, oczywiście chętnie, w miarę możliwości, postaram się opisać i pozostały ekwipunek.

No to zaczynamy...



Początek - rok 1914 


Francuscy żołnierze wkroczyli w Wielką Wojnę w znacznie przestarzałym umundurowaniu: czerwonym kepi Mle. 1884 i spodniach Mle. 1867 oraz granatowym płaszczu Mle. 1887 i bluzie Mle. 1867. Szybko przekonano się, że archaiczna kolorystyka nie spełnia wymogów nowoczesnej wojny - zbyt żywe kolory łatwo zdradzają pozycję, stając się dla noszącego śmiertelnie niebezpieczne. Jednak głównym powodem tak szybkiego wycofania tego zestawu (do 1915 roku) wcale nie była dbałość kraju o swojego żołnierza. Otóż do wyrobu całości umundurowania powyższych wzorów potrzebne były trzy barwniki: biały, niebieski i czerwony. Gdy tego ostatniego zabrakło, okazało się że był on sprowadzany w całości zza granicy, a konkretnie... z Niemiec. I tym sposobem sama gospodarka zrodziła najbardziej charakterystyczną barwę mundurów I wojny światowej, będącą mieszanką barwnika niebieskiego i białego, której efektem stał się słynny francuski błękit (ang. horizon blue).

(2012/05/07 03:22)
Horizon blue - rok 1915

Tuż po ciężkiej zimie na przełomie 1914 i 1915 roku, przyszła pora na wprowadzenie umundurowania w kolorze błękitnym. Pierwszym modelem bluzy w tej barwie został Mle. 1914, który nie spotkał się z miłym przyjęciem wśród żołnierzy, z racji zupełnego braku podszewki. Została ona dodana do istniejących już egzemplarzy, tworząc Mle. 1914/15, lub była od początku szycia Mle. 1915. W stosunku do wzoru Mle. 1867 z pierwszego okresu, zmniejszyła się liczba guzików (z 9 do 5) oraz dodano dwie kieszenie zewnętrzne.
Również i płaszcz doczekał się swojej błękitnej odsłony w odnowionej, uproszczonej formie,    Mle. 1914. Stał się jednorzędowy, z wykładanym kołnierzem zamiast stójki, zyskując dwie dodatkowe kieszenie na piersiach , co jednak nie spodobało się żołnierzom przyzwyczajonym do  Mle. 1877. Dlatego też powstał Mle. 1915 o kroju identycznym jak jego ciemnogranatowy przodek, z dodatkiem nowego, dużego kołnierza chroniącego przed zimnym wiatrem.
Do nowych spodni mundurowych w barwie błękitnej Mle. 1915 zaczęto zastosowano długie, "rogalikowe" owijacze. Wzór ten utrzymał się do roku 1917, kiedy to wprowadzono w listopadzie Mle. 1917 o nogawkach zakończonych granatowym płótnem.
Zmiany nie ominęły kepi - Mle. 1915 zyskał także błękitną barwę (w okresie wymiany stosowano rożnego rodzaju pokrowce zakrywające czerwony kolor). Jako dodatek, wprowadzono furażerkę garnizonową Mle. 1891/15 Bonnet de Police. Również w 1915 roku ukazał się hełm Mle. 1915 Adrian, na rewolucyjną jak dotąd skalę (w pierwszych miesiącach roku na linie trafiło ich aż 3 mln!). Jego kształt wzorowany był na uznanych hełmach straży pożarnej, jednak niska waga 0.76kg, a tym samym cienka stal, nie chroniła tak, jak hełmy innych nacji. Jasnoniebieski kolor Adrianów okazał się jednak świetnie odbijać promienie słoneczne, w związku z czym, zaczęto używać pokrowców (początek roku 1916) a nawet przemalowywać na granatowo-szary (koniec 1916, początek 1917).

(2012/05/07 04:04)
Witam!

Francuskie mundury  i ekwipunek  z  okresu Wielkiej Wojny mają to coś:) Masz może jakieś materiały na temat wyglądu żołnierzy błękitnej armii z okresu po powrocie do kraju i wojny 1920 roku? 

(2012/06/08 17:41)
Bardzo fajna strona o broni maszynowej w armii francuskiej i niemieckiej którą podrzucił mi kolega. Zawiera nie tylko samą broń ale również akcesoria do niej, umundurowanie obsług, taktykę i strukturę jednostek wyposażonych w broń maszynową. Jedyny minus to to że jest po francusku.

(2012/06/08 17:56)
Lwia część wartościowych informacji jest właśnie po francusku. Osobiście korzystam z Google Translate, które jest prawdziwą męczarnią z uwagi na "kfiatki" w tłumaczeniu oraz pomocy znajomych władających tym językiem.

Błękitna Armia nie jest niestety moją działką - w naszej Grupie tworzymy aktualnie sekcję francuską na I wś i nie planujemy jej modyfikowania pod hallerczyków.

(2012/06/08 22:30)
Miałem francuski w szkole, ale uczyć się go nie chciało, a teraz byłoby jak znalazł.

Od kogo bierzecie mundury? Zamawiasz  coś czasem w Schipperze?

My kończymy kompletowanie 8 sylwetek w Mle 15, uzbrojenie stanowią repliki rkm Chauchat i kb Lebel na resztę stanu. Założeniem naszego projektu była "błękitna armia" a także, może trochę bardziej ubocznym z braku w Polsce imprez z frontu zachodniego , armia francuska

W miarę wolnego  czasu powrzucam fotki naszych pielle poche, manierek, lebla, chauchata,nożyc do cięcia drutu itp. Może zainnspiruje to jeszcze kogoś do odtwarzania jednostek błękitnej i francuskiej armii.

pozdro Tommy


(2012/06/09 10:08)
Ogólnie lwią część umundurowania i ekwipunku aktualnie robimy sami, przy pomocy znajomych rzemieślników, krawcowej i oczywiście własnymi rękoma. Zdecydowaliśmy się na 1915 rok z racji tego, że obfituje w ciekawe rozwiązania "ersatzowe" a zarazem niemal całość wyposażenia pasuje do samego końca Wielkiej Wojny.

Gdy tylko uda nam się skompletować pierwszego "poilu" zaczniemy reklamować ten temat artykułami.

Swoją drogą, można by się w przyszłość zgadać na jakąś wspólną dioramę :)

(2012/06/09 11:49)

Panowie, dysponujecie może warunkami techniczymi, bądź jkimikolwiek informacjami potrzebnymi do uszycia munduru Mle 15? Jesteśmy grupą z Torunia, mamy dwa czołgi Renault FT i potrzebujemy tego właśnie rodzaju umundurowania.

Planujemy "na dniach" zamówić sukno Bleu Horizon w Bielstylu, jednak sam materiał to nie wszystko!

Za wszelkie informacje i pomocne sugestie będziemy bardzo wdzięczni!

(2012/06/13 08:52)
Jedyne informacje, jakie posiadamy, na podstawie których tworzymy nasze umundurowanie to forum http://histoiremilitaria2.discutforum.com/f48-les-uniformes . Jest ono napisane w języku francuskim, ale korzystając z Google Translate można się domyśleć (niestety nie przeczytać, bo jak wiadomo to "średnio" tłumaczy) wielu cennych informacji. Znajduje się tam także bogata kolekcja zdjęć oryginalnych egzemplarzy umundurowania, będąca w rękach kolekcjonerów z Francji.

Tak "pro forma" i z czystej ciekawości - Kolega krupnik będzie szył te mundury pod francuską piechotę, czy załogę czołgu? :) Jeśli piechotę, proponowałbym zacząć od uszycia capote (płaszcza), który był wykorzystywany przez żołnierzy tak naprawdę jako bluza wojskowa, która niemal przez cały rok, prócz mroźnych dni, wypychała ich plecaki. 


(2012/06/13 22:13)

Z racji posiadanego sprzętu będziemy iść w kierunku formacji pancernych, więc płaszcz raczej odpada na rzecz kurtki skórzanej. Cała reszta natomiast nie będzie zbytnio odbiegać od umundurowania i wyposażenia piechoty.

Wielkie dzięki za adres ciekawej strony! Oczywiscie będę na bieżąco śledził wątek, mam nadzieję, że z czasem będziecie chwalić się swymi osiągnięciami, które zapewne okażą się pomocne w naszych zmaganiach.

Powodzenia zatem, krupnik.

(2012/06/14 10:15)

Zapomniałem poprzednio dodać, że trafiliśmy na ciekawą stronę o umundurowaniu i wyposażeniu piechoty - tym razem stronka po angielsku. Jest tam parę naprawdę ciekawych rzeczy. Miłej lektury zatem.

http://151ril.com/content/gear

(2012/06/14 10:30)
Nawiązałem jakiś czas temu kontakt z tą grupą, a dzięki bogatym opisom na ich stronie internetowej, my również daliśmy się namówić na 151 R.I.L. :)

Widziałem Wasze Renaulty na youtubie... Prześliczne! Koniecznie pochwalcie się całością, gdy tylko skończycie składać umundurowanie pancerne :) No to 3 grupy już mamy, teraz brakuje nam tylko jakiejś inscenizacji na 1917, nad czym, mówiąc baaaardzo wstępnie, pracujemy... :)

(2012/06/14 13:28)
Kochani, bez znajomości języka francuskiego za odtwarzanie francuskiego umundurowania raczej nie należy się zabierać. Pierwszym więc krokiem - a nie musi to być wcale trudne -  powinno być znalezienie w otoczeniu kogoś, kto tym językiem włada.

Kolejna sprawa, to właściwe sukno. Nie znam sukna z Bielska. Być może jest wspaniałe, warto jednak pamiętać, że prawdziwy bleu horizon składał się z trzech rodzajów włóczki: białej (35%), ciemnoniebieskiej (15%) i jasnoniebieskiej (50%). Więcej informacji choćby tu: http://fr.wikipedia.org/wiki/Bleu_horizon . Gotowe sukno, nadal wytwarzane m.in na potrzeby historycznych mundurów dla współczesnej armii francuskiej, można znaleźć tu (DRAP DE LAINE GRIS BLEU) : http://www.antikcostume.com/articles.php?q=uniformes Niestety tanio tam nie jest :-(

Co do kroju, to mundur Roberta jest chyba prawidłowy, więc możecie go po prostu odwzorować. 
Kurtki skórzane - zdjęć sporo, nie były też jednakowe. Najczęściej miały zaokrąglony, obszyty suknem kołnierz.

Berety - różnych rozmiarów, najfajniejsze wielkie baskijskie "naleśniki", jednak i takie, jakie już macie (czeskie) przechodzą.

Broń krótka: pistolety Ruby (było ich więcej) lub rewolwery Lebel. Do tego największy francuski "pancerny szpan": sztylety "Le Vengeur de 1870". Jak Robert wróci do zdrowia, pokombinuje jak je zrobić, kiedyś dałem mu rysunki.


  https://mail-attachment.googleusercontent.com/attachment/u/0/?ui=2&ik=9d4a3ec0f7&view=att&th=12574c6975662240&attid=0.6&disp=inline&safe=1&zw&saduie=AG9B_P-0Q3eUyyvIn1RYnybXiINo&sadet=1339676580754&sads=0SxaDK0GZy-jd4e1I2O-SetsSSI   

(2012/06/14 14:33)
To ja może jeszcze wrócę na chwilę do tematu ogólnowojskowego z naciskiem na piechotę (w końcu była to dominująca barwa broni jeśli chodzi o Wielką Wojnę).

Tak jak Kol. darda napisał, bleu horizon składał się z trzech rodzajów włóczki: białej (35%), ciemnoniebieskiej (15%) i jasnoniebieskiej (50%). Wczorajszego dnia wyżej wspomniana GRH z Ameryki pochwaliła się "najlepszym bleu horizon" na świecie, które wygląda tak:


(2012/06/14 15:17)
Ale, jak wiadomo, armia francuska z powodu stałych kłopotów produkcyjnych posiadała w stałym obiegu sukno a także umundurowanie wszystkich typów wytwarzanych w trakcie wojny. Ciekawy kolarz kolorystyczny widać na poniższym zdjęciu - są tam różne bleuhorizonowe sukna, jasnoniebieskie, a nawet angielskie z importu. Zjawisko to świetnie sprawdza się na przykładzie capote, które prócz strasznie "rozstrzelanej" po palecie barw kolorystyki zadziwiają także ilością regulaminowych i nieregulaminowych modeli. Wynika to z sukcesywnego przerabiania płaszcza pod aktualny wzór, co w efekcie tworzy połączenie często nawet 4 ostatnich modeli.

(2012/06/14 15:28)

No rzeczywiście Grześku materiał, który zaproponowałeś DRAP DE LAINE GRIS BLEU, a raczej jego cena 48 euro za metr, jest dla nas nie do przeskoczenia. Pozostaniemy więc przy rodzimej, znacznie tańszej produkcji, mimo, że może ona odbiegać od ideału, ale pamietajmy o różnicach między używanymi materiałami w epoce, o czym wspomniał wyżej kolega Macragge "armia francuska z powodu stałych kłopotów produkcyjnych posiadała w stałym obiegu sukno a także umundurowanie wszystkich typów wytwarzanych w trakcie wojny"

Mundur Roberta raczej nam się nie przyda - potrzebujemy uniformów dla szeregowych, a Robertowy jest oficerski, a te, jeśli sie nie mylę, sporo się od siebie różniły. O sztyletach oczywiście pomyślimy :-)

W każdym razie wielkie dzięki dla wszystkich za wszelką pomoc. Rzeczywiście świetnie byłoby się kiedyś spotkać na wspólnej imprezie - już po zakończeniu zmaganiań z kompletowaniem umundurownia!

(2012/06/14 19:15)
Jeszcze troszke mi brakuje ale już niewiele

(2012/06/15 13:57)
Bardzo ładny zestaw! Napisałem do Kolegi jakiś czas temu PW w sprawie ładownic do Lebela :)

U nas w Grupie staramy się zazwyczaj wyglądać możliwie jak najbardziej frontowo (parady jakoś do nas nie przemawiają), tak więc spróbujemy zabawić się w wyjątkowo ciekawe francuskie ersatze, które używane były na masową skalę. Aktualnie kończę tworzyć "coś" (staram się ująć jak najwięcej elementów z poprzednich modeli, by wskazywało to na wielokrotną przeróbkę) we wzorze capote 1915 z materiału nazywanego English dark blue-gray. W planach mamy także sztruksowe bryczesy i prawdopodobnie parciane ładownice :)

Czy znają Koledzy może jakiś polski sklep, gdzie można dostać guziki z gorejącym granatem? Na Znanym Portalu widziałem odlewy pruskich grenadierskich - nie wiem czy było tak również z oryginalnymi, ale są one bardzo zbliżone do francuskich, chociaż ich zakup to będzie chyba ostateczność.

(2012/06/15 14:20)

Na PW nic o ładownicach nie dostałem

Przymierzamy się do zakupu tych guzików są najbliższe oryginałowi trzeba pomalować tylko

na blue horizon http://archiwumallegro.pl/guzik_guziki_grenadier_plonacy_granat_wypukly1-1529811844.html

To wyrób tego allegrowicza http://allegro.pl/listing/user.php?us_id=11580914

Jeśli administracja uzna to za reklame trudno :)

Co do naszego wyposarzenia owszem wygląda paradnie :) ale to dlatego że naszym głównym celem jest odtwarzanie sylwetek hallerczyków a ci dostali sprzęt raczej nowy.

Ersatz dla kolegi http://www.lesfrancaisaverdun-1916.fr/uniforme-brelage.htm

(2012/06/15 14:44)
Panowie, świeże wieści z placu boju:

Skontaktowałem się z podanym przez Kol. jacentym sprzedawcą guzików. Ma je cały czas na stanie i można swobodnie kupić, mimo iż nie wystawia na Allegro. To bardzo uczciwy człowiek, robiłem zakupy "poza portalem" już u niego nie raz, nie ma żadnego ryzyka. Sądzę, że ich cena oscyluje w okolicach 2,50 zł za sztukę - nie wiem czy wiecie, ale np do obszycia w nie capote mle 1915 trzeba wydać ponad 60 zł... Ja chyba skorzystam z wersji "ersatz" w postaci metalowych, gładkich guzików. Mam w pobliżu hurtownię, może akurat takie znajdę?

(2012/06/20 23:28)
Pare detali z naszego ekwipunku i uzbrojenia które mozolnie gromadzimy drugi rok dla podtrzymania wątku.  Jacenty pewnie  dorzuci coś od siebie:)

[URL=http://www.fotoszok.pl/show.php/1108341_img-0712.jpg.html][IMG]http://www.fotoszok.pl/out.php/t1108341_img-0712.jpg[/IMG][/URL]

[URL=http://www.fotoszok.pl/show.php/1108343_img-0713.jpg.html][IMG]http://www.fotoszok.pl/out.php/t1108343_img-0713.jpg[/IMG][/URL]

[URL=http://www.fotoszok.pl/show.php/1108344_img-0713.jpg.html][IMG]http://www.fotoszok.pl/out.php/t1108344_img-0713.jpg[/IMG][/URL]

[URL=http://www.fotoszok.pl/show.php/1108345_img-0715.jpg.html][IMG]http://www.fotoszok.pl/out.php/t1108345_img-0715.jpg[/IMG][/URL]





(2012/06/24 21:31)
Coś nie zadziałało...

(2012/06/24 21:34)

(2012/06/24 21:35)